15 Ocak 2010

henry fuseli - "the nightmare"

zürih'ten, "görüşmek üzere johann" (heinrich füssli) diye ingiltere'ye uğurlanan, ingiltere'de herkesin henry fuseli olarak bildiği biriymiş bu tabloyu yapan çatlak adam. william blake ile çok yakın arkadaşmış. sadece resim yapmakla uğraşmamış yazılar da yazmış.
the nightmare onun en ünlü eseri. kendisi bile birkaç ayrı versiyonunu yapmış tablonun.
tabloda dikkati çeken dört şey var. at (ingilizce "mare" kısrak demek. ne ilgisi var, çünkü: night-mare. öyle diyorlar), incubus (uyuyan kadınlarla cinsel ilişkiye girdiğine inanılan bir tür iblis"miş), yatağından taşmış bir kadın (anna landolt isminde bir kadınmış, fuseli aşıkmış ona. kız da ona aşık mıymış, belli değil ama kızın babası istememiş fuseli'yi, kız başkası ile evlenmiş) ve üzerinde ne olduğu tem belli olmayan bir sehpa.
resme bakınca, kabus'tan çok karabasan aklıma geliyor. bizim kültürde de (ve bir çok kültürde de) akla yatkın açıklaması yapılmış olmasına rağmen mistik bir şeymiş gibi görülen karabasan. ya da uyku felci. tamamen o heykelimsi yaratık yüzünden, kımıldayamaz ya insan...
yukarıdaki en ünlü versiyon, 1781 tarihli. hemen aşağıdakini 1802'de yapmış fuseli.


tarihi belli olmayan bir nightmare daha yapmış :


bir de, yine 1781 yılında bir çalışma yapmış:


resim, londra kraliyet akademisi'nde, 1782 yılında sergilendikten hemen sonra çok ünlü olmuş.thomas burke, 1783 yılında bir baskı yapmış ve yayınlanan bu baskı elden ele dolaşmış:


1784 yılında thomas rowlandson, "the nightmare"in renkli bir versiyonunu (karikatürünü?) yapmış:


1800 yılında nikolaj abraham abildgaard yorumlamış resmi:
3885801023_70bd3535a2_z

daha kendi döneminde hem sanatçısı hem de başkaları tarafından epeyce yorumlanmış yani eser. tabii "gün geçmiyor ki bir gün daha geçmesin", milletin eli ayağı rahat durmuyor, bir dolu "kabus" versiyonu yapmış insanlar. işte onlar da (ağa takılmış olanların bir kısmı) şunlara benzer şeyler:


(caesaranto.deviantart.com)


(cementarygate.deviantart.com)


(thederangedsidekick.deviantart.com)


(omegabob-158.deviantart.com)


(o---u-r-sick.deviantart.com)


(iturnedintoamartian.deviantart.com)


(tr.toonpool.com)


(george cruikshank - 1816)


(artnet.com)


(frankenstein - james whale 1931)


(gothic) (çok anlamsız oldu bu bağlantı)

kaynak:
wikipedia: kâbus
monsterbrains.blogspot.com
tate.org.uk

ayrıca bak:
american gothic
death of marat (marat'ın ölümü) - david
my neighbor totoro
bedroom in arles - van gogh
nighthawks - edward hopper
lunchtime atop a skyscraper - charles c. ebbets

4 yorum:

  1. paylaşım için teşekkürler...:P
    çok eğlendim bakarken, okurken. diyeyim dedim.

    YanıtlaSil
  2. her şey paylaştıkça güzel :)

    YanıtlaSil
  3. Oda duvarlarına asan var mı acaba bu resimlerin kopyalarını? Bu geldi aklıma. Benim tüylerim ürperdi de. Bir de duvarlarda olsa her gece kabus görürüm herhalde:)

    YanıtlaSil
  4. şu koca kafalı, koca gözlü kara kalem versiyonu asılabilir aslında :)

    YanıtlaSil