aylak bilgi

(aşağıda alıntılanan yazı, 15.12.2006 tarihinde, tahir m. ceylan tarafından yazılmış ve cumhuriyet gazetesinin bilim teknik ekinde yayınlanmıştır)

Memleketin hangi köşesine gitsem ablak suratlı, patavatsız davranışlı,öğrenmeden büyümüş, doğduğu gibi kalmış, "fast-food"la şişmiş,cipsiz adım atamayan hacimli gövdesinden yanına varılamayan, önünden dolaşılamayan kocaoğlanlara rastlıyorum. Kasabadan şehre geçtikçe "yeniyetme"lerin yoğunluğu geometrik diziyle artıyor sanki. Ortak özellikleri bunların, beş yaşındaki çocukların "hemen doymak, zahmetsizce boşalmak" ilkesine uygun davranmak. İnsan onları görünce hepsinsn topluca yasası, kuralı, geleneği, göreneği olmayan, güngörmüşü, yaşlısı bulunmayan, yiyecek, içecek ve zevkten zengin bir adada büyütülüp içimize salındıklarını zannediyor.
Son yıllarda Türk Ailesi ekonomik zorunluluklara paralel bir değişim gösterdi. Babalar çalışma saatlerinin uzamasıyla eve çok geç dönmeye başladılar, hani evden erkek kayboldu desek yeridir. Sonunda erkek çocuklarının evde özdeşim yapacağı kimse kalmadı.

(...)

Erkekleri dört kategoriye ayırabiliriz:
bilgeliği yok-mistikliği çok=yobaz
bilgeliği yok-mistikliği yok=holigan
bilgeliği var mistikliği çok=derviş
bilgeliği çok mistikliği yok=filozof

Etrafa bakınız yobaz ve holiganlardan ibaret güruhlar göreceksizniz. Bunlar hayatı, kendi çapında bilgeliği olan bir babadan değil, kendi dürtülerinden öğren(eme)mişlerdir. O yüzden esneklik, kendine sınır koyabilmek, işbirliği yapabilmek, kendini eleştirebilmek, takdir edebilmek, ya hep ya hiçten vazgeçebilmek, kaybederek de sağlıklı olabilmek, yalnız kalabilmek, bazen bir serserilik oyunu oynayabilmek, başka bir biçimde de var olabilmek, küsebilecek kadar ilkeli, barışabilecek kadar sade olabilmek, kendini okşayabilmek ve başkasının okşamasına bırakabilmek, mahvolmadan felaketlere üzülebilmek ve yıllarca sevmeye devam edebilmek, yani modern bir derviş; gündelik bir filozof olmak onlara yabancıdır.
(...)